Mục lục

Doanh nghiệp chuẩn bị một bài PR khá kỹ. Bài có tiêu đề, phần giới thiệu thương hiệu, sản phẩm, thành tích, hình ảnh, website và cả lời phát biểu của người đại diện.

Team nội bộ đọc lại thấy ổn.

Bài được gửi sang đơn vị báo chí.

Phản hồi đầu tiên:

“Nội dung cần biên tập lại.”

Sửa lần một.

Sau đó lại nhận:

“Tiêu đề chưa phù hợp.”

Sửa tiếp.

Rồi lại xuất hiện thêm các yêu cầu:

  • cần nguồn cho số liệu;
  • claim này quá mạnh;
  • quote mang tính quảng cáo;
  • hình ảnh chưa phù hợp;
  • link cần điều chỉnh;
  • một số nội dung chưa đúng format của chuyên mục.

Một bài tưởng như chỉ cần viết xong rồi gửi đăng cuối cùng phải sửa qua nhiều vòng.

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng:

“Sao booking rồi mà vẫn phải sửa nhiều vậy?”

Nhưng đây là một cách hiểu chưa đầy đủ về PR báo chí.

Booking tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai nội dung trên một kênh truyền thông phù hợp. Nó không có nghĩa mọi nội dung doanh nghiệp gửi sang đều được đăng nguyên văn mà không cần qua biên tập.

Một bài PR thường phải đồng thời đáp ứng nhiều lớp yêu cầu:

Story → Claim → Evidence → Editorial → Compliance → Production.

Nghĩa là bài phải có câu chuyện đáng đọc, các phát biểu phải có căn cứ, dữ liệu cần kiểm chứng được, giọng điệu phải phù hợp với đầu báo, nội dung không vướng quy định và toàn bộ hình ảnh – link – format phải đạt yêu cầu xuất bản.

Điểm quan trọng hơn nữa là:

Không có một mẫu bài PR duy nhất phù hợp với tất cả đầu báo.

Một bài có thể được chấp nhận ở kênh này nhưng phải thay headline, angle, link hoặc cách diễn đạt khi chuyển sang một publication khác.

Bài viết này sẽ phân tích những lỗi phổ biến nhất khiến bài PR bị từ chối hoặc phải sửa nhiều vòng, đồng thời đưa ra quy trình kiểm tra để doanh nghiệp giảm thời gian chỉnh sửa trước khi gửi báo.

6 nhóm lỗi khiến bài PR báo chí phải sửa
Hình 1: Sáu nhóm cần kiểm tra gồm Story → Claim → Evidence → Editorial → Compliance → Production.

Vì sao bài PR báo chí vẫn phải qua biên tập?

Một trong những hiểu nhầm phổ biến là:

“Đã booking thì doanh nghiệp gửi gì cũng phải đăng nguyên văn.”

Thực tế, từng đơn vị xuất bản có thể có quy chuẩn riêng về:

  • headline;
  • sapo;
  • độ dài;
  • cách nhắc thương hiệu;
  • hình ảnh;
  • link;
  • CTA;
  • claim;
  • nội dung ngành đặc thù.

Một bài có nội dung cơ bản tốt vẫn có thể cần chỉnh để phù hợp với:

  • độc giả của báo;
  • chuyên mục;
  • tone biên tập;
  • quy trình xuất bản.

Booking tạo điều kiện xuất bản; không đồng nghĩa bỏ qua tiêu chuẩn biên tập.

6 nhóm lỗi lớn khiến bài PR bị trả lại

Có thể audit bài PR theo sáu lớp:

Story → Claim → Evidence → Editorial → Compliance → Production.

Story

Bài có một câu chuyện hoặc vấn đề thực sự đáng đọc không?

Claim

Doanh nghiệp có đang nói quá mạnh so với bằng chứng không?

Evidence

Số liệu, giải thưởng, thành tích và quote có thể kiểm chứng không?

Editorial

Bài có phù hợp độc giả và style của publication không?

Compliance

Có nội dung nào cần đặc biệt thận trọng về quy định, ngành nghề hoặc quảng cáo không?

Production

Hình ảnh, caption, link, tên người và format đã đúng chưa?

Lỗi 1 – Bài chỉ nói về doanh nghiệp nhưng không có câu chuyện

Đây là lỗi rất phổ biến.

Bài mở đầu:

“Công ty ABC là doanh nghiệp uy tín chuyên cung cấp…”

Sau đó lần lượt:

  • giới thiệu lịch sử;
  • nói sản phẩm;
  • nói đội ngũ;
  • nói thành tích;
  • đưa hotline.

Về mặt thông tin, bài có thể không sai.

Nhưng vấn đề là người đọc chưa biết:

“Tại sao tôi phải đọc câu chuyện này?”

Bài lúc này giống company profile hơn một nội dung báo chí.

Cách sửa tốt hơn là chuyển từ:

Company → Product → Promotion

sang:

Context → Problem → Insight → Brand Role.

Thương hiệu vẫn xuất hiện.

Nhưng thương hiệu xuất hiện trong một câu chuyện rộng hơn.

Lỗi 2 – Tiêu đề quá quảng cáo

Ví dụ:

“ABC – Thương hiệu số 1 Việt Nam mang đến dịch vụ hoàn hảo nhất.”

Tiêu đề này có nhiều vấn đề cùng lúc:

  • claim “số 1”;
  • claim “hoàn hảo nhất”;
  • không rõ căn cứ;
  • giọng quảng cáo rất mạnh.

Một hướng tốt hơn:

“ABC phát triển mô hình X nhằm giải quyết Y cho nhóm khách hàng Z.”

Tiêu đề lúc này có:

  • bối cảnh;
  • hành động;
  • vấn đề;
  • đối tượng.

Đồng thời giảm đáng kể cảm giác “tự phong danh hiệu”.

Lỗi 3 – Dùng quá nhiều mỹ từ và claim tuyệt đối

Các cụm từ thường cần được kiểm tra kỹ:

  • số 1;
  • hàng đầu;
  • tốt nhất;
  • duy nhất;
  • lớn nhất;
  • tiên phong;
  • vượt trội;
  • hoàn hảo;
  • 100%;
  • cam kết tuyệt đối.

Điều này không có nghĩa mọi từ trên đều không được sử dụng trong mọi hoàn cảnh.

Nhưng nguyên tắc nên là:

Claim càng mạnh, burden of proof càng cao.

Nếu doanh nghiệp nói:

“ABC là đơn vị số 1 thị trường.”

biên tập hoàn toàn có thể hỏi:

  • ai xếp hạng?
  • xếp theo tiêu chí gì?
  • thị trường nào?
  • năm nào?
  • có tài liệu chứng minh không?
Framework kiểm tra claim bài PR
Hình 2: Một claim nên được kiểm tra theo Claim → Source → Scope → Time → Proof.

Framework kiểm tra Claim trước khi gửi báo

Có thể dùng:

Claim → Source → Scope → Time → Proof.

Claim

Doanh nghiệp đang khẳng định điều gì?

Source

Nguồn thông tin là ai?

Scope

Phạm vi claim là toàn thị trường, một khu vực hay một phân khúc?

Time

Thông tin đúng ở thời điểm nào?

Proof

Có tài liệu, báo cáo, chứng nhận hoặc dữ liệu nào chứng minh?

Nếu không thể trả lời các câu trên, nên cân nhắc:

  • giảm mức độ claim;
  • viết lại rõ phạm vi;
  • hoặc bỏ claim.

Lỗi 4 – Đưa số liệu nhưng không có nguồn

Ví dụ:

“90% doanh nghiệp hiện nay đang gặp vấn đề X.”

Câu này nghe có vẻ thuyết phục.

Nhưng ngay lập tức phát sinh các câu hỏi:

  • 90% từ nghiên cứu nào?
  • khảo sát bao nhiêu doanh nghiệp?
  • thực hiện khi nào?
  • ở thị trường nào?
  • ai công bố?

Nếu không có source, con số mạnh lại trở thành điểm yếu.

Cách dùng số liệu trong bài PR tốt hơn

Có thể dùng cấu trúc:

Number → Source → Date → Context.

Ví dụ thay vì:

“80% khách hàng gặp vấn đề…”

nên viết theo hướng:

“Theo khảo sát X công bố năm Y…”

Nếu dùng dữ liệu nội bộ:

“Theo dữ liệu nội bộ do doanh nghiệp tổng hợp từ…”

Việc nói rõ đây là dữ liệu nội bộ rất quan trọng.

Không nên biến một tập dữ liệu của riêng doanh nghiệp thành kết luận đại diện toàn thị trường.

Lỗi 5 – Giải thưởng, chứng nhận hoặc thành tích không có tài liệu chứng minh

Nếu bài đề cập:

  • giải thưởng;
  • chứng nhận;
  • xếp hạng;
  • quy mô khách hàng;
  • mạng lưới đối tác;

thì doanh nghiệp nên chuẩn bị tài liệu trước.

Có thể gồm:

  • chứng nhận;
  • website đơn vị trao giải;
  • quyết định;
  • tài liệu chính thức;
  • nguồn công khai có thể xác minh.

Nếu team viết bài xong mới bắt đầu đi tìm bằng chứng, quá trình biên tập thường chậm hơn đáng kể.

Lỗi 6 – Gắn tên khách hàng hoặc đối tác tùy tiện

Ví dụ:

“ABC là đối tác chiến lược của X, Y và Z.”

Nhưng thực tế có thể doanh nghiệp chỉ từng:

  • thực hiện một dự án;
  • cung cấp một đơn hàng;
  • làm việc qua một đơn vị trung gian.

Điều này không nhất thiết tương đương với quan hệ “đối tác chiến lược”.

Có giao dịch với một thương hiệu không mặc nhiên đồng nghĩa có thể tự gọi mình là đối tác chiến lược của thương hiệu đó.

Ngoài tính chính xác, doanh nghiệp cũng nên kiểm tra quyền công khai tên hoặc logo của đối tác khi cần.

Lỗi 7 – Quote của Founder giống một đoạn quảng cáo

Ví dụ:

“Chúng tôi tự hào là đơn vị tốt nhất thị trường, cam kết mang tới chất lượng vượt trội.”

Quote như vậy thường không bổ sung nhiều giá trị cho bài.

Một quote tốt hơn nên thể hiện:

  • quan điểm;
  • insight;
  • kinh nghiệm;
  • định hướng;
  • cách nhìn vấn đề.

Ví dụ:

“Theo ông/bà X, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp ở giai đoạn này không nằm ở việc thiếu kênh truyền thông, mà ở việc chưa xác định rõ kênh nào đảm nhiệm vai trò gì.”

Quote lúc này có nội dung thực sự.

Lỗi 8 – Thương hiệu được nhắc quá dày

Một bài khoảng 1.000–1.200 từ nhưng brand name xuất hiện hàng chục lần sẽ dễ tạo cảm giác quảng cáo.

Không có một tỷ lệ brand mention cố định phù hợp cho mọi bài.

Nguyên tắc là:

  • nhắc thương hiệu khi cần xác định chủ thể;
  • dùng đại từ hoặc cách gọi phù hợp khi câu đã rõ;
  • không lặp tên chỉ để tăng độ xuất hiện.

Lỗi 9 – CTA bán hàng quá mạnh

Một CTA kiểu:

“Liên hệ ngay hôm nay để nhận ưu đãi cực sốc 50%.”

có thể phù hợp với quảng cáo bán hàng.

Nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp với bài PR báo chí.

Tùy publication, CTA có thể nhẹ hơn:

  • tìm hiểu thêm;
  • xem thông tin chi tiết;
  • tham khảo chương trình;
  • truy cập website chính thức.

Lỗi 10 – Bài PR thực chất là một Landing Page viết thành văn xuôi

Dấu hiệu thường thấy:

  • headline bán hàng;
  • mở bài nói ngay ưu đãi;
  • liệt kê hàng loạt benefit;
  • hotline xuất hiện liên tục;
  • CTA ở nhiều đoạn;
  • thiếu context;
  • không có insight.

Bài PR báo chí không nên chỉ là landing page được chuyển từ bullet thành đoạn văn.

Bài vẫn có thể phục vụ mục tiêu thương mại.

Nhưng cần một story angle đủ để người đọc quan tâm trước khi thương hiệu nói về sản phẩm.

Lỗi 11 – Bài không phù hợp với độc giả của đầu báo

Một bài chuyên môn sâu về SaaS B2B có thể phù hợp với một publication kinh doanh hoặc công nghệ.

Nhưng cùng bản đó đưa nguyên văn vào một chuyên mục lifestyle đại chúng có thể không phù hợp.

Nên đi theo:

Story → Audience → Publication → Section.

Không nên:

Có báo → gửi bài → hy vọng phù hợp.

Nếu doanh nghiệp chưa chắc kênh nào phù hợp, có thể tham khảo thêm cách chọn đầu báo theo mục tiêu truyền thông.

Lỗi 12 – Một bài dùng nguyên văn cho mọi đầu báo

Một core story có thể được dùng cho nhiều kênh.

Nhưng không có nghĩa tất cả publication đều nên nhận một phiên bản giống hệt.

Có thể cần điều chỉnh:

  • headline;
  • sapo;
  • story angle;
  • độ sâu chuyên môn;
  • quote;
  • CTA;
  • hình ảnh.

Không có “một bài PR chuẩn cho tất cả báo”; có một core story tốt và các phiên bản phù hợp từng publication.

Lỗi 13 – Nội dung gần giống bài đã từng xuất bản

Doanh nghiệp có thể đã dùng cùng một câu chuyện trên:

  • website;
  • Fanpage;
  • press release;
  • bài báo cũ;
  • profile doanh nghiệp.

Nếu bài mới gần như chỉ sao chép, giá trị biên tập giảm đáng kể.

Trước khi viết nên kiểm tra:

  • bài PR cũ;
  • nội dung trên website;
  • những claim đã dùng;
  • story angle đã khai thác.

Lỗi 14 – Dùng AI Draft nhưng không Fact-check

AI có thể hỗ trợ tốt ở:

  • outline;
  • gợi ý góc;
  • draft;
  • biên tập câu;
  • tóm tắt.

Nhưng những thông tin như:

  • tên người;
  • chức danh;
  • ngày tháng;
  • doanh thu;
  • số liệu;
  • giải thưởng;
  • địa điểm;
  • quote;
  • quan hệ đối tác

vẫn phải được kiểm tra từ nguồn đáng tin cậy.

Công cụ có thể hỗ trợ viết; doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm về độ chính xác của thông tin cung cấp cho báo.

Lỗi 15 – Quote chưa được người phát ngôn duyệt

Đặc biệt với nội dung liên quan tới:

  • chiến lược;
  • kế hoạch mở rộng;
  • doanh thu;
  • nhận định thị trường;
  • đối tác;
  • chính sách doanh nghiệp.

Quote nên được khóa trước.

Quy trình:

Draft Quote → Spokesperson Review → Lock Quote.

Lỗi 16 – Sai tên người, chức danh hoặc tên công ty

Đây là lỗi tưởng nhỏ nhưng có thể tạo rất nhiều vòng chỉnh sửa.

Trước khi viết, nên có một Brand Fact Sheet bao gồm:

  • tên pháp lý;
  • tên thương hiệu;
  • tên founder;
  • chức danh;
  • website;
  • năm thành lập;
  • hotline;
  • địa chỉ nếu cần;
  • mô tả thương hiệu đã duyệt.

Lỗi 17 – Thông tin giữa website và bài PR không nhất quán

Ví dụ:

Website ghi:

“Thành lập năm 2018.”

Trong bài PR lại viết:

“Hơn 10 năm hoạt động trên thị trường.”

Có thể founder đã có kinh nghiệm từ trước.

Nhưng nếu vậy cần diễn đạt rõ:

“Đội ngũ có hơn 10 năm kinh nghiệm, doanh nghiệp chính thức thành lập năm 2018.”

Không nên để người đọc hoặc biên tập phải tự đoán.

Lỗi 18 – Hình ảnh không đạt yêu cầu

Hình ảnh có thể khiến bài bị trả lại dù phần chữ đã ổn.

Các lỗi thường gặp:

  • ảnh mờ;
  • độ phân giải thấp;
  • watermark;
  • ảnh lấy từ Internet không rõ quyền;
  • logo bên thứ ba;
  • ảnh không liên quan;
  • caption sai;
  • nhân vật không đúng.

Checklist hình ảnh cho bài PR

Có thể dùng:

Ownership → Quality → Relevance → Caption → Credit.

Ownership

Doanh nghiệp có quyền sử dụng ảnh không?

Quality

Ảnh đủ nét và đủ kích thước không?

Relevance

Ảnh có thực sự liên quan tới nội dung không?

Caption

Caption có nói đúng người, sự kiện hoặc sản phẩm không?

Credit

Nếu cần ghi nguồn, đã có chưa?

Lỗi 19 – Ảnh quá giống Banner quảng cáo

Ví dụ ảnh có:

  • hotline rất lớn;
  • giá;
  • khuyến mãi;
  • QR;
  • CTA;
  • quá nhiều text.

Một số publication có thể ưu tiên hình mang tính editorial hơn:

  • nhân vật;
  • hoạt động thực tế;
  • sản phẩm;
  • không gian;
  • sự kiện.

Lỗi 20 – Anchor Text bị ép SEO

Ví dụ:

“dịch vụ marketing uy tín giá rẻ chuyên nghiệp hàng đầu”

được ép vào câu chỉ để tạo backlink.

Anchor tốt nên ưu tiên:

  • brand anchor;
  • descriptive anchor;
  • contextual anchor.

Có thể xem sâu hơn tại bài anchor text trong bài PR báo chí nên đặt như thế nào cho tự nhiên.

Một bài PR ngắn nhưng yêu cầu:

  • link homepage;
  • link ba service page;
  • link contact;
  • link Facebook;
  • link landing page;

rất dễ làm nội dung mất tính biên tập.

Nguyên tắc nên là:

Chỉ đặt link khi người đọc có lý do hợp lý để cần tài nguyên đó.

Với bài PR có yếu tố trả phí, không nên xây toàn bộ kế hoạch chỉ quanh câu hỏi:

“Báo có cho dofollow không?”

Giá trị của PR còn nằm ở:

  • visibility;
  • credibility;
  • referral;
  • brand search;
  • conversion support.

Nếu muốn hiểu sâu hơn, doanh nghiệp có thể đọc thêm bài booking báo chí có hỗ trợ SEO không và cách nhìn đúng về backlink báo chí.

Lỗi 23 – Nội dung thuộc ngành nhạy cảm nhưng viết như ngành thông thường

Một số lĩnh vực cần đặc biệt thận trọng hơn về:

  • claim;
  • cam kết;
  • tài liệu chứng minh;
  • cách diễn đạt;
  • disclaimer nếu cần;
  • quy chuẩn của từng publisher.

Ví dụ:

  • sức khỏe;
  • tài chính;
  • đầu tư;
  • pháp lý;
  • các sản phẩm có quy định quảng cáo riêng.

Không nên dùng một template PR chung cho mọi ngành.

Lỗi 24 – Cam kết kết quả quá mức

Ví dụ:

“Cam kết tăng doanh thu 300%.”

Hoặc:

“Đảm bảo hiệu quả 100%.”

Những câu như vậy vừa có thể gây vấn đề về biên tập, vừa có thể tạo kỳ vọng sai.

Cách tốt hơn là đưa:

  • case cụ thể;
  • phạm vi;
  • điều kiện;
  • nguồn;
  • kết quả thực tế.

Lỗi 25 – Không chuẩn bị hồ sơ chứng minh trước khi viết

Đây là một trong những nguyên nhân khiến bài bị kéo dài nhiều vòng nhất.

Team viết:

“Đạt giải thưởng X.”

Sau đó mới đi hỏi:

“Chứng nhận đâu?”

Hoặc viết:

“Đã phục vụ hơn 5.000 khách hàng.”

rồi mới tìm xem con số này lấy từ đâu.

Cách tốt hơn là chuẩn bị trước:

Content Brief + Fact Sheet + Evidence Folder.

Bộ hồ sơ nên chuẩn bị trước khi viết PR

Brand Fact Sheet

Thông tin cố định của thương hiệu.

Founder Profile

Thông tin người phát ngôn.

Claims & Evidence

Danh sách claim và tài liệu chứng minh.

Approved Quotes

Quote đã được duyệt.

Image Library

Ảnh đủ quyền sử dụng và chất lượng.

Official URLs

Website và các trang đích chính xác.

Contact Person

Người chịu trách nhiệm xác nhận thông tin.

Lỗi 26 – Thay đổi thông tin liên tục sau khi đã gửi báo

Ví dụ:

  • đổi headline;
  • đổi chức danh;
  • thêm sản phẩm;
  • đổi quote;
  • đổi link;
  • đổi số liệu.

Mỗi thay đổi có thể kéo theo việc biên tập lại nhiều đoạn.

Nên có quy trình:

Internal Approval → Final Draft → Submission.

Lỗi 27 – Quá nhiều người duyệt nhưng không có Final Owner

Marketing muốn thêm keyword.

Sales muốn thêm offer.

CEO muốn thêm thành tích.

SEO muốn thêm link.

Legal muốn giảm claim.

Nếu không có người quyết định cuối, bài rất dễ mất cấu trúc.

Nên chỉ định một:

Final Content Owner.

Người này chịu trách nhiệm khóa bản cuối.

Lỗi 28 – Một bài cố phục vụ quá nhiều mục tiêu

Bài vừa muốn:

  • PR thương hiệu;
  • giới thiệu founder;
  • bán sản phẩm;
  • SEO;
  • tuyển dụng;
  • ra mắt sản phẩm.

Kết quả thường là bài không có trọng tâm.

Nguyên tắc tốt:

One Primary Objective → One Main Story.

Lỗi 29 – Chọn báo trước rồi mới cố ép câu chuyện vào

Một flow tốt hơn là:

Objective → Story → Audience → Publication.

Không phải:

Publication → Ép Story → Viết cho đủ.

Lỗi 30 – Không đọc guideline của từng đầu báo

Đây là lỗi khiến nhiều bài phải sửa dù bản thảo vốn không tệ.

Từng publisher có thể khác nhau về:

  • độ dài;
  • headline;
  • hình;
  • caption;
  • link;
  • CTA;
  • brand mention;
  • ngành được chấp nhận;
  • tài liệu cần chứng minh.

Không có “bài PR chuẩn cho mọi đầu báo”. Chỉ có một core story tốt và phiên bản phù hợp với từng nơi xuất bản.

Mức độ lỗi bài PR báo chí
Hình 3: Có thể phân loại lỗi theo Reject Risk → Major Revision → Minor Revision → Ready.

Không phải lỗi nào cũng khiến bài bị từ chối

Đây là điểm cần phân biệt.

Một số lỗi chỉ cần biên tập.

Một số khác lại ảnh hưởng tới khả năng xuất bản ngay từ gốc.

Reject Risk

Có thể gồm:

  • nội dung không phù hợp quy định;
  • claim nghiêm trọng nhưng không chứng minh được;
  • thông tin sai;
  • vấn đề bản quyền;
  • ngành hoặc chủ đề không phù hợp kênh;
  • bài quá quảng cáo và không thể biên tập thành nội dung phù hợp.

Major Revision

Thường gồm:

  • story angle yếu;
  • headline sai hướng;
  • claim chưa ổn;
  • thiếu evidence;
  • cấu trúc chưa phù hợp.

Minor Revision

Ví dụ:

  • câu chữ;
  • caption;
  • CTA;
  • link;
  • một số brand mention.

Ready

Story, thông tin, evidence, hình và format cơ bản đã đủ tốt để gửi.

Cách giảm số vòng chỉnh sửa bài PR

Nên chuyển từ cách:

Viết xong → gửi → sửa.

sang:

Brief → Fact Check → Draft → Evidence Review → Brand Review → Editorial Review → Submit.

Brief

Chốt mục tiêu và story.

Fact Check

Khóa tên, số liệu, chức danh và dữ kiện.

Draft

Viết bài.

Evidence Review

Kiểm tra tất cả claim và source.

Brand Review

Đảm bảo nội dung đúng thông điệp.

Editorial Review

Chỉnh theo publication.

Submit

Gửi bản đã được khóa.

Checklist bài PR trước khi gửi báo
Hình 4: Pre-submission checklist nên kiểm tra Story, Claim, Data, Quote, Link, Image, CTA và Publication Guideline.

Pre-submission Checklist nên kiểm tra những gì?

Trước khi gửi, ít nhất cần kiểm tra:

  • mục tiêu bài;
  • story angle;
  • headline;
  • sapo;
  • claim;
  • data source;
  • tên và chức danh;
  • quote;
  • link;
  • anchor text;
  • hình ảnh;
  • caption;
  • CTA;
  • compliance;
  • publication guideline.

Ví dụ Before – After một đoạn PR

Before

“ABC là thương hiệu hàng đầu Việt Nam, cung cấp giải pháp tốt nhất với chất lượng vượt trội và được hàng nghìn khách hàng tin tưởng.”

Vấn đề:

  • “hàng đầu” cần căn cứ;
  • “tốt nhất” cần căn cứ;
  • “vượt trội” không có tiêu chí;
  • “hàng nghìn khách hàng” cần dữ liệu.

After

“ABC tập trung cung cấp giải pháp X cho nhóm khách hàng Y. Theo dữ liệu nội bộ doanh nghiệp tổng hợp đến tháng…, hệ thống đã phục vụ hơn… khách hàng tại…”

Bản sau có:

  • scope;
  • nguồn;
  • thời điểm;
  • thông tin cụ thể.

Ví dụ chuyển một đoạn quảng cáo thành nội dung có góc báo chí

Quảng cáo

“Sản phẩm X là lựa chọn hoàn hảo cho mọi doanh nghiệp muốn tăng trưởng.”

PR hơn

“Khi chi phí X tăng và hành vi khách hàng thay đổi, một số doanh nghiệp bắt đầu chuyển sang mô hình Y nhằm giảm…”

Phiên bản thứ hai bắt đầu từ:

  • context;
  • thay đổi;
  • vấn đề.

Thương hiệu có thể xuất hiện sau đó như một phần của câu chuyện.

Một nguyên tắc rất hữu ích: Evidence trước Adjective

Doanh nghiệp thường muốn dùng các từ:

  • chuyên nghiệp;
  • uy tín;
  • chất lượng;
  • hàng đầu;
  • vượt trội.

Nhưng thay vì viết tính từ trước, hãy hỏi:

“Có bằng chứng nào khiến người đọc tự đi tới kết luận này?”

Ví dụ thay vì:

“Đội ngũ rất chuyên nghiệp.”

hãy đưa:

  • quy trình;
  • kinh nghiệm;
  • case;
  • chứng nhận;
  • kết quả.

Framework:

Evidence → Interpretation.

Thay vì:

Adjective → Claim.

10 lỗi nên kiểm tra đầu tiên nếu bài PR cứ bị trả về

  1. Headline quá quảng cáo.
  2. Story Angle yếu.
  3. Dùng claim tuyệt đối.
  4. Số liệu không có source.
  5. Quote mang tính bán hàng.
  6. Hình ảnh chưa đạt.
  7. Anchor hoặc link bị ép.
  8. Không đúng audience của đầu báo.
  9. Thông tin nội bộ chưa thống nhất.
  10. Không kiểm tra guideline publication.
Quy trình viết bài PR dễ duyệt
Hình 5: Quy trình nên đi từ Objective → Story → Evidence → Draft → Review → Adapt → Submit.

Quy trình 7 bước giúp bài PR dễ duyệt hơn

Có thể áp dụng:

Objective → Story → Evidence → Draft → Review → Adapt → Submit.

1. Objective

Xác định một mục tiêu chính.

2. Story

Tìm một câu chuyện đáng đọc.

3. Evidence

Chuẩn bị nguồn cho claim, số liệu và thành tích.

4. Draft

Viết theo logic bài báo thay vì landing page.

5. Review

Fact-check, brand review và compliance review.

6. Adapt

Điều chỉnh theo từng publication.

7. Submit

Gửi bản cuối đã khóa nội bộ.

Nếu cần hiểu sâu hơn toàn bộ quy trình, có thể tham khảo quy trình booking bài PR báo chí.

Checklist 20 câu trước khi gửi bài PR

  1. Bài có một mục tiêu chính không?
  2. Story có đáng đọc ngoài thương hiệu không?
  3. Headline có quá quảng cáo không?
  4. Sapo có đi thẳng vào vấn đề không?
  5. Có từ tuyệt đối nào không cần thiết không?
  6. Claim nào cần chứng minh?
  7. Tất cả số liệu đã có source chưa?
  8. Giải thưởng và chứng nhận đã có tài liệu chưa?
  9. Tên thương hiệu đã chính xác chưa?
  10. Chức danh nhân vật đã đúng chưa?
  11. Quote đã được người phát ngôn duyệt chưa?
  12. Tên khách hàng hoặc đối tác có được sử dụng đúng không?
  13. Brand mention có quá dày không?
  14. CTA có phù hợp publication không?
  15. Link có thực sự cần thiết không?
  16. Anchor text có tự nhiên không?
  17. Hình ảnh đã đủ quyền sử dụng chưa?
  18. Caption và credit đã đúng chưa?
  19. Bài đã được chỉnh theo guideline của đầu báo chưa?
  20. Nếu bỏ tên thương hiệu ra, bài vẫn còn một câu chuyện đáng đọc không?

Câu số 20 là một bài test rất hữu ích.

Nếu bỏ brand name ra và bài gần như không còn gì ngoài lời quảng cáo, story angle có thể vẫn còn quá yếu.

Kết luận: Muốn bài PR ít phải sửa, hãy chuẩn bị bằng chứng trước khi chuẩn bị mỹ từ

Một bài PR dễ được duyệt không phải bài sử dụng nhiều nhất các từ:

  • uy tín;
  • hàng đầu;
  • chuyên nghiệp;
  • vượt trội;
  • tốt nhất.

Ngược lại, những mỹ từ đó thường tạo thêm câu hỏi nếu doanh nghiệp không có bằng chứng tương ứng.

Điều một bài PR cần hơn là:

  • một story rõ;
  • claim hợp lý;
  • evidence đủ mạnh;
  • thông tin chính xác;
  • quote có giá trị;
  • hình ảnh phù hợp;
  • link tự nhiên;
  • format đúng publication.

Framework tổng có thể giữ lại là:

Story → Claim → Evidence → Editorial → Compliance → Production.

Và quy trình triển khai:

Objective → Story → Evidence → Draft → Review → Adapt → Submit.

Nếu doanh nghiệp thường xuyên phải sửa một bài qua bốn hoặc năm vòng, đừng chỉ tập trung sửa câu chữ.

Hãy kiểm tra ngược lại:

  • story có đúng chưa;
  • claim có quá mạnh không;
  • source đã đủ chưa;
  • nội bộ đã khóa thông tin chưa;
  • bài có đúng đầu báo không.

Rất nhiều vòng chỉnh sửa có thể được giảm ngay từ đầu nếu doanh nghiệp chuẩn bị một Fact Sheet, Evidence Folder, Approved Quote và Image Library trước khi viết.

Nếu doanh nghiệp muốn xem thêm các nguyên tắc biên tập cụ thể, có thể tham khảo bài cách viết bài PR báo chí chuẩn duyệt và những lỗi cần tránh.

Nếu cần triển khai bài PR theo đúng mục tiêu truyền thông, lựa chọn đầu báo phù hợp và kiểm soát quy trình từ nội dung tới xuất bản, có thể tham khảo dịch vụ booking báo chí.

Và nếu chỉ giữ lại một nguyên tắc từ bài này, hãy giữ câu sau:

Phần lớn những vòng sửa bài PR có thể được giảm đáng kể nếu doanh nghiệp chốt story, kiểm tra claim, chuẩn bị source và thống nhất thông tin nội bộ trước khi gửi báo. Bài PR tốt không phải bài khen thương hiệu nhiều nhất, mà là bài có câu chuyện đáng đọc, bằng chứng đủ mạnh và cách diễn đạt phù hợp với cả người đọc lẫn quy chuẩn biên tập.

Bài viết này có hữu ích không?0/5 (0 đánh giá)

Bạn có thể quan tâm

  1. 01Anchor text trong bài PR báo chí: Nên đặt link như thế nào cho tự nhiên?
  2. 02Booking báo chí có hỗ trợ SEO không? Cách nhìn đúng về backlink báo chí
  3. 03Từ Fanpage đến báo chí: Cách phối hợp kênh Owned Media và Earned Media
  4. 04Khai thác câu hỏi của khách để xây kho chủ đề Fanpage có tỷ lệ chuyển đổi cao
  5. 05Facebook Ads cho dịch vụ tư vấn giá cao: Cách sàng lọc khách trước lịch hẹn